Haber Detayı
25 Mart 2020 - Çarşamba 00:26 Bu haber 309 kez okundu
 
A'dan Z'ye corona virüs
Çin'de başlayan yeni tip corona virüs salgını yayılmaya devam ediyor. Dünya genelinde vaka sayısı 380 bini geçerken ölü sayısı da 16 bin 500'ü aştı. Her ülke kendi imkanları ile önlemlerini genişletirken atılan adımlar küresel niteliğe de ulaştı. Peki corona virüs nedir, corona virüsten nasıl korunuruz? İşte corona virüs hakkında doğru bilinen yanlışlar...
GÜNDEM Haberi
A'dan Z'ye corona virüs

İlk olarak Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkan ve dünya geneline yayılan corona virüs için ülkeler kollarını sıvamış durumda.

Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) 23 Mart 2020 verilerine göre, virüs 190 ülke ve bölgede 334 bin 981 kişide tespit edildi ve bugüne kadar 14 bin 652 can aldı. Virüsün tüm dünyada en çok can aldığı ülkeler başta İtalya olmak üzere Çin, İspanya ve İran oldu. Türkiye'de ise 23 Mart itibarıyla 1529 kişiye tanı konuldu ve 37 kişi yaşamını yitirdi.

Corona virüs ile mücadele kapsamında alınan tedbirler, bulaş yolları, belirtiler, tanı yöntemleri, aşı ve ilaç çalışmaları, doğru bilenen yanlışlar, maske kullanım esasları ve Türkiye'deki son durum ve hayata geçirilen uygulamalar, DSÖ ve Sağlık Bakanlığı'nın uyarıları sonucu güncellendi.

 

CORONA VİRÜS NEDİR?

Corona virüs hayvan veya insanlarda hastalığa neden olabilecek büyük bir virüs ailesi olarak tanımlanıyor. İnsanlarda, birkaç corona virüsün Orta Doğu Solunum Sendromu (MERS) ve Şiddetli Akut Solunum Sendromu (SARS) gibi daha şiddetli hastalıklara kadar solunum yolu enfeksiyonlarına neden olduğu biliniyor. Son olarak dünya genelinde çok sayıda ülkede ölümlere yol açan virüsün yeni tipi Covid-19 görüldü ve hala etkinliğini sürdürüyor.

COVİD-19 NEDİR?

Covid-19, en son keşfedilen corona virüsün neden olduğu bulaşıcı hastalık olarak tanımlanıyor. Yeni corona virüs, ilk olarak Çin'in Wuhan eyaletinde aralık ayının sonlarında ateş, öksürük, nefes darlığı şeklindeki solunum yolu belirtileri gelişen bir grup hastada yapılan araştırmalar sonucunda 13 Ocak 2020'de tanımlandı.

Salgın başlangıçta bu bölgedeki deniz ürünleri ve hayvan pazarında tespit edildi. Daha sonra insandan insana bulaşarak Wuhan başta olmak üzere, Hubei eyaletindeki diğer şehirlere, Çin Halk Cumhuriyeti'nin diğer eyaletlerine ve dünyaya yayıldı.

BELİRTİLERİ NELER?

En yaygın semptomları ateş, yorgunluk ve kuru öksürük. Bazı hastalarda ise ağrı, burun tıkanıklığı, burun akıntısı, boğaz ağrısı veya ishal olabiliyor.

Virüsün bulaştığı kişilerin yaklaşık yüzde 80'i özel tedaviye ihtiyaç duymadan iyileşebiliyor. Covid-19 bulaşan her 6 kişiden 1'i ağır hastalanıyor ve nefes almakta güçlük çekiyor. Vakaların yüzde 20'si hastane koşullarında tedavi edilebiliyor. Hastalık, genellikle 60 yaş ve üzerindeki kişileri daha fazla etkiliyor.

Virüs, yaşlılar ile yüksek tansiyonu, kalp ve diyabet gibi kronik hastalıkları olanlarda ölümcül sonuçlara yol açabiliyor. Ateş, öksürük ve nefes almakta zorluk çekenlere mutlaka tıbbi destekte bulunulması gerekiyor.

VİRÜS NASIL YAYILIYOR?

Hastalık, kişiden kişiye, Covid-19'lu bir kişi öksürdüğünde veya nefes verdiğinde yayılan küçük damlacıklardan ya da ağızdan bulaşabiliyor. Damlacıklar kişinin etrafındaki nesnelere ve yüzeylere düşüyor. Diğer kişiler bu nesnelere ya da yüzeylere dokunduktan sonra ellerini göz, burun veya ağzına sürdüğünde virüs kendisine bulaşabiliyor.

VİRÜS HAVA YOLU İLE BULAŞIR MI?

Bugüne kadar yapılan bilimsel çalışmalar, Covid-19'un havadan çok solunum damlacıkları ile bulaştığını gösteriyor.

ANTİBİYOTİK TEDAVİ SÜRECİNDE ETKİLİ Mİ?

Antibiyotikler virüs üzerinde etkili değil. Covid-19'a bir virüs neden olduğundan antibiyotikler işe yaramıyor.

MASKE NASIL KULLANILIR?

Maske sadece sağlık çalışanları, bakım görevlileri ve ateş ve öksürük gibi solunum semptomları olan kişiler tarafından kullanılmalı.

Maskeye dokunmadan önce, eller alkol bazlı bir el ovma veya sabun ve su ile temizlenmeli. Maskede delik olup olmadığı incelenmeli. Maskenin doğru tarafının (renkli kısım) dışarıya baktığından emin olunmalı. Maske yüze yerleştirilmeli, maskenin metal şeridi veya sert kenarı, burnun şekline göre ayarlanmalı.

Maskenin dibi aşağı doğru çekilerek ağız ve çenenin kapatılması sağlanmalı. Kullandıktan sonra maske çıkarılmalı. Maskenin potansiyel olarak bulaş olmuş yüzeylerine dokunmamak için maske yüzden ve kıyafetlerden uzak tutularak kulakların arkasındaki elastik halkalarından çıkarılmalı. Kullanımdan sonra maske kapalı bir kutuya atılmalı.

Maskeye dokunduktan ya da attıktan sonra el hijyeni uygulanmalı.

VİRÜS YÜZEYLERDE YAŞAR MI?

Kesin olmamakla birlikte Covid-19'un da diğer corona virüsler gibi davrandığı öngörülüyor. Yapılan bilimsel çalışmaların ön bilgilerine göre, yüzeylerde birkaç saat veya birkaç güne kadar kalabiliyor. Bu süre, yüzey tipi, ortam sıcaklığı veya nem oranına göre değişiklik gösterebiliyor.

COVİD-19 TANISI NASIL KONULUYOR?

Yeni tip corona virüs testi 60-90 dakika içinde kapsamlı sonuç alınmasına olanak tanıyan yerli tanı kitinin yanı sıra 15 dakikada sonuç verebilen hızlı tanı kiti ile belirleniyor.

BASİT ÖNLEMLER CORONA VİRÜSÜ ÖNLER Mİ?

Corona virüsün yayılmasından korumak için 14 maddelik kurala uymak gerekiyor.

İşte 14 maddelik kural, 

1- Ellerinizi su ve sabun ile en az 20 saniye boyunca sık sık yıkayın.

2- Öksürme ve hapşırma sırasında ağzınızı, burnunuzu tek kullanımlık mendille kapayın. Mendil yoksa dirsek içini kullanın.

3- Ellerinizle gözlerinize, ağzınıza ve burnunuza dokunmayın.

4- Soğuk algınlığı belirtileri gösteren kişilerle aranıza en az 3-4 metre mesafe koyun.

5- Yurt dışı seyahatlerinizi iptal edin veya erteleyin.

6- Yurt dışından dönüşte ilk 14 günü evinizde geçirin, ziyaretçi kabul etmeyin.

7- Bulunduğunuz ortamları sık sık havalandırın.

8- Kapı kolları, armatürler, lavabolar gibi sık kullanılan yüzeyleri su ve deterjanla her gün temizleyin.

9- Havlu gibi kişisel eşyalarınızı ortak kullanmayın.

10- Kıyafetlerinizi 60-90 derecede normal deterjanla yıkayın.

11- Tokalaşma, sarılma gibi yakın temaslardan kaçının.

12- Güçlü bir bağışıklık sistemi için bol sıvı tüketin, dengeli beslenin ve uyku düzeninize dikkat edin.

13- Soğuk algınlığı belirtileriniz varsa yaşlılarla ve kronik hastalığı bulunanlarla temas etmeyin ve maske takmadan dışarı çıkmayın.

14- Düşmeyen ateş, öksürük ve nefes darlığınız varsa maske takarak bir sağlık kuruluşuna başvurun.

DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR

Uzmanlar, virüsten korunmada bilginin doğru kaynaklardan edinilmesinin önemine işaret ederek, doğru bilinen yanlışlardan kaçınılması gerektiği uyarısında bulunuyor. Uzmanların verdiği bilgiye göre, en sık bilinen doğru bilinen yanlışlar ise şöyle:

YANLIŞ: Her Covid-19 enfekte olgu, ağır ve ölümcül seyretmektedir.

DOĞRU: Hastalığın seyrinde yüzde 10-15 oranında ağır solunum yetmezliği, böbrek yetmezliği ve çoklu organ yetmezliği görülebilir ve yüzde 2-5 oranında ölümle sonuçlanırken, yüzde 80 oranında hastalık hafif seyretmektedir.

YANLIŞ: Hastalıktan korunmak için maske takmanız yeterlidir.

DOĞRU: Maske, kişiyi virüsü kapmaktan yeterince korumaz. Sadece kişi hasta ise virüsün başkalarına bulaştırılmasına engel olabilir. Hele ki sağlıklı kişilerin toplumda, gündelik hayatta maske takmasına gerek yoktur. Korunmada en önemli yöntem el temizliğidir. Eller mümkün olduğunca temiz tutulmalı ve göz, burun ve ağza götürülmemelidir.

YANLIŞ: El dezenfektanları tüm sorunu çözer.

DOĞRU: Piyasada değişik isimler ile pazarlanan sözde antiseptik, dezenfektan ve mikrop öldürücülerin çoğu elleri iyi bir 'su-sabun temizliğinden' daha çok koruyamayacaktır. Ellerin, sık sık bol sabunlu su ile dikkatle iyice ovularak yıkanması koruyuculuk için yeterli olacaktır. Su ve sabuna ulaşılamayacak durumlarda 70 derece ve üzerinde bir kolonya veya alkol bazlı el dezenfektanı da kullanılabilir.

Sık el temizliği cildi kurutarak egzama gibi hastalıklara neden olabilir. O yüzden eller günde birkaç kere nemlendirici krem ile nemlendirilmelidir.

YANLIŞ: Burnu tuzlu suyla yıkamak, tuzlu suyla gargara yapmak ya da sirke virüsün bulaşıcılığını engeller.

DOĞRU: Bu konuda hiçbir bilimsel veri yoktur. Hatta tuzlu suyun tuz oranı yüksek olursa üst solunum yolu hücrelerine hasar verebilir. Solunum sistemini viral enfeksiyonlardan ya da dış etkenlerden korumada bir kalkan özelliği gösteren, bakteri ve virüslerin solunum hücrelerine tutunmasını engelleyen mukus tabakası da hasar görebilir.

YANLIŞ: Sıcak içecekler içmek virüsü öldürecektir.

DOĞRU: Aşırı sıcak içecekler, ağız-boğaz bölgesini yakıp kavurarak 'koruyucu epitel tabakayı' ve 'önleyici bağışıklık salgılarını' tahrip ettiğinden, faydadan çok zarar verebilir.

YANLIŞ: Enfekte yüzeyleri sadece su ile ya da ıslak mendil ile silmek yeterlidir.

DOĞRU: Yüzeyler, belli oranlarda sulandırılmış (1:100; 1 birim çamaşır suyu, 99 birim su) çamaşır suyu ya da deterjanla temizlenmelidir. Basit deterjanlar da corona virüsü önlemede çamaşır suyu kadar etkilidir.

YANLIŞ: Sarımsak, soğan yemek corona virüs enfeksiyonunu önler.

DOĞRU: Sarımsak ve soğan içerdikleri alisin ve kuvarsetin sayesinde antimikrobiyal özellikleri olan sağlıklı gıdalardır ama corona virüsten koruma gibi bir faydaları bilimsel olarak ortaya konmamıştır.

YANLIŞ: Çok turşu yemek bağışıklık sistemini güçlendirip hastalıktan koruyacaktır.

DOĞRU: Ev yapımı turşuların, içerdikleri probiyotikler sayesinde bağışıklık sistemine bir miktar destek vereceği doğrudur. Ancak aşırı miktarda turşu tüketimi aşırı miktarda tuz tüketimine de neden olarak vücudun sıvı elektrolit dengelerinde değişikliklere ve hipertansiyona sebep olabilir.

YANLIŞ: Kelle paça çorbası bağışıklık sistemi için şarttır.

DOĞRU: Bağışıklık sistemini özel olarak güçlendirdiği gösterilmiş herhangi bir gıda yoktur. Önemli olan sağlıklı ve dengeli beslenme alışkanlığıdır. Virüslerden korunmada bağışıklık sisteminin önemli olduğu doğrudur. Bugüne kadar yapılan bilimsel çalışmalarla bağışıklık sistemini güçlendirdiği kanıtlanmış 3 uygulama vardır. Bunlar, dengeli beslenme, yeterli bir uyku ve düzenli fizik egzersiz şeklindedir.

 

 

 

Kaynak: Editör:
Etiketler: A'dan, Z'ye, corona, virüs,
Yorumlar
Haber Yazılımı