Haber Detayı
23 Ocak 2020 - Perşembe 00:05 Bu haber 6877 kez okundu
 
Barajların Bingöl’e etkileri
Bingöl’de son yıllarda akarsular üzerine inşa edilen barajlar, birçok tarihi yapının yok olmasına neden oldu.
GÜNDEM Haberi
Barajların Bingöl’e etkileri

Haber: Ömer ŞANLI

Bingöl sınırlarında son dönemlerde Peri Suyu ve Murat Nehri üzerine 3 büyük baraj yapıldı. Bu barajların ilki olan Kiğı Barajı ve HES 2017 yılında tamamlanarak enerji üretmeye başladı. Murat Nehri üzerinde inşa edilen Yukarı Kaleköy barajı geçen yıl itibariyle enerji üretmeye başlarken, Aşağı Kaleköy Barajında çalışmalar devam ediyor. Barajların ekonomik anlamda Bingöl’e katkıları yok. Bu barajlar, Kiğı ve Solhan’da çok sayıda tarihi yapınan sular altında kalmasına da neden oldu.

Bu barajların 850 bin insanın günlük elektrik ihtiyacını karşılayabilecek kapasitede olduğu belirtiliyor ancak bu etkiden Bingöllü vatandaşların hiçbir avantajı bulunmuyor. Barajların Bingöl topraklarında yapılması dışında ekonomik anlamda Bingöl’e olumlu bir etki yaptıkları söylenemez.

İşte Bingöl’de yapılan büyük barajlar ve etkileri;

KİĞI BARAJI VE HES

1998 yılında yapım çalışmalarına başlanan Kiğı Barajı ve HES, 2017 yılı sonu itibariyle enerji üretmeye başladı.

Orman ve Su İşleri Bakanlığı Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü tarafından inşa edilen ve kendi sınıfında Türkiye’nin 4. büyük barajı olan Kiğı Barajının bölgenin en büyük barajlarından biri.

DSİ Genel Müdürlüğünün açıklamalarına göre, 140 MW kurulu gücünde olacak barajdan, yılda 450 milyon kilovat saat enerji üretilecek. Üretilecek enerji ile yaklaşık 200 bin hanenin enerji ihtiyacı karşılanacak. Barajın ülke ekonomisine katkısı ise yılda yaklaşık 300 milyon TL olacak.

TARİHİ KÖPRÜ SULAR ALTINDA KALDI

Kiğı İlçesinde yapılan Kiğı Barajı ve HES nedeniyle, tarihi geçmişe sahip olan Selenk Köprüsü sular altında kaldı.

Tarihi Selenk Köprüsü, Peri suyu üzerinde, Kiğı ilçe merkezine 5 kilometre uzaklıkta inşa edilmişti. Osmanlı döneminde II. Abdulhamit zamanında yapıldığı bilinen 4 metre genişliğinde ve 28 metre uzunluğundaki köprü barajı suları altında kaldı.

YUKARI KALEKÖY BARAJI VE HES

Yukarı Kaleköy Barajı ve HES Projesi, Solhan İlçesi sınırlarında Murat Nehri üzerinde kuruldu. Kurulu gücü 626,85 MWe olan baraj, 2018 yılı Şubat ayında tamamlanarak, Nisan 2018 itibariyle yıllık 1.504,71 GWh enerji üretimine başladı.

2018 yılında işletmeye alınan Yukarı Kaleköy Barajı ve HES, işletmede olan barajlar içerisinde Türkiye’nin en büyük kurulu güce sahip yedinci, özel sektör tarafından gerçekleştirilenler içinde ise en büyük kurulu güce sahip HES projesi unvanlarına sahip.

DSİ Genel Müdürlüğünden yapılan açıklamaya göre, Yukarı Kaleköy Barajı ve HES, ortalama 1.504.710.000 kilovat saat elektrik üretimi ile 454 bin 595 kişinin günlük hayatında ihtiyaç duyduğu konut, sanayi, metro ulaşımı, resmi daire, çevre aydınlatması gibi tüm elektrik enerjisi ihtiyacını karşılayabilme imkanına sahip.

Sadece konut elektrik tüketimi dikkate alındığında ise 477 bin 686 konutun elektrik enerjisi ihtiyacını karşılayabilecek enerji üretimi yapan baraj, Murat Nehri’nde projelendirilen en büyük elektrik üretim kapasitesine sahip santral.  

KÖYÜN NAKLİNE KARAR VERİLDİ

Yukarı Kaleköy Barajı nedeniyle Kale Köyünün taşınmasına karar verilirken, köydeki tarihi yapıların sular altında kalmasına göz yumuluyor.

Kaleköy’ün taşınması ile ilgili 18 Ağustos 2017 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Bakanlar Kurulu kararında, “Bingöl İli, Solhan İlçesi, Kale Köyü halkının, mezkur yerleşim yerinin Yukarı Kaleköy Barajı su toplama havzasında kalması sebebiyle köyün nakil edilmesi; Orman ve Su İşleri Bakanlığının 11.07.2017 tarihli ve 148866 sayılı yazısı üzerine, 19.04.2012 tarihli ve 6292 sayılı kanunun 4’üncü maddesine göre bakanlar kurulunca 17.07.2017 tarihinde kararlaştırılmıştır” denildi.

KÖY ZENGİN TARİHİ YAPILARA SAHİP

Barajın su toplayacağı alanda sadece yerleşim yerleri değil, Ortaçağ’dan kalma olduğu belirtilen tarihi yapılar da bulunuyor.

Bölgede bulunan önemli yapılardan biri olan Ginç Kalesi, köyün taşınması ve barajın su tutmasıyla yok olacak. Köye de ismini veren bu kale, köyün en hakim tepesinde ve Murat Nehri kenarında yer alıyor.

Köyde bulunan tarihi cami, caminin yakınında bulunan zindan ve tarihi mezarlıklar da Selenk Köprüsü gibi sular altında kalarak tarihin tozlu raflarında yerini alacak.

AŞAĞI KALEKÖY BARAJI VE HES

Aşağı Kaleköy Barajı ve HES Projesi, Yiğitler (Vahkin) Deresi ile Murat Nehri birleşim yerinin yaklaşık 2 kilometre akış aşağısında inşa edildi. Murat Nehri üzerinde kurulan tesisin kurulu gücü 500,00 MWe olurken, yıllık 1.193,17 GWh enerji üretilmesi planlanıyor.

Aşağı Kaleköy Barajı ile ilgili DSİ Bölge Müdürlüğünden yapılan açıklamada, “Bingöl 94. Şube Müdürlüğü sınırları içerisinde yapımı tamamlanan Aşağı Kaleköy Barajı ve HES temelden 107 m yüksekliğinde olup silindirle sıkıştırılmış beton ve asfalt çekirdekli dolgu tipinde imal edilmiştir. Barajda geçici kabul süreci başlatılmıştır.

Kurulu güç bakımından Türkiye’nin en büyük 12. barajı olma özelliğine sahip olup aynı zamanda özel sektör tarafından inşa edilen en büyük beşinci barajdır. 500 MW kurulu güce sahip barajın işletmeye geçmesi ile birlikte 400 bin hanenin yıllık elektrik ihtiyacı bu barajdan karşılanacaktır” denildi.

4 BİN 500 YILLIK BUĞDAYIN BULUNDUĞU HÖYÜK SULAR ALTINDA KALACAK

Yapım çalışmalarında son aşamaya gelinen Aşağı Kaleköy Barajı da, diğer barajlar gibi tarihi yapılar üzerinde olumsuz etki yaratacak.

Elazığ Müze Müdürlüğü tarafından Solhan İlçesi Murat Köyünde bulunan Murat Höyük’te kazı çalışmaları yapıldı. Yapılan kazılar sonucunda höyükte çok sayıda tarihi eser bulunurken, 4 bin 500 yıllık buğday tohumlarına da rastlandı.

Bingöl’ün tarihine ışık tutan höyük de baraj suları altın da kalacak.

 

Kaynak: Editör:
Etiketler: Barajların, Bingöl’e, etkileri,
Yorumlar
Haber Yazılımı