Haber Detayı
03 Kasım 2020 - Salı 20:53
 
“Bingöl savunmasız bir biçimde büyüdü”
Bingöl Deprem Stratejisi ve Eylem Planı’nda, Deprem tehlikesi yüksek yerleşim yerlerimizde özellikle kırsal alanlarda önceden her yönüyle depreme duyarlı yeni yerleşim alanları oluşturularak deprem konusunda zarar azaltma çalışmaları için pilot uygulamalar gerçekleştirileceği belirtilmişti. Peki ne oldu? Planda, Bingöl’ün savunmasız bir şekilde büyüdüğü de belirtildi.
GÜNDEM Haberi
“Bingöl savunmasız bir biçimde büyüdü”

Bingöl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü tarafından hazırlanan ve 2012-2023 yıllarını kapsayan “Bingöl Deprem Stratejisi ve Eylem Planı”nda, Bingöl’de deprem riskinin azaltılması için yapılacak çalışmalara yer verildi. Planın 8 yılı geride kaldı.

2012-2023 yıllarını kapsayan planda, Bingöl’ün, jeolojik yapısı, topoğrafyası ve iklim özellikleri nedeniyle, başta depremler olmak üzere, insanlar için afet sonucu doğuran tüm tehlike ve tehditlerle sık sık karşılaşan, deprem ve diğer afetlerle baş edebilme konusunda önemli gelişme ve deneyimler sağlayan bir il olduğu kaydedildi.

“BİNGÖL SAVUNMASIZ BİR BİÇİMDE BÜYÜDÜ”

Planda, “İlimiz, son zamanlarda yaşanan hızlı göç ve denetimsiz kentleşme ile yapılaşmanın

yanı sıra, hızla gelişen sanayi süreçleri nedeniyle başta depremler olmak üzere tüm doğal,

teknolojik, çevresel ve insan kaynaklı tehlikelere karşı dirençsiz ve savunmasız bir biçimde

büyümeye neden olmuştur.

Özellikle ilimizde muhtelif yıllarda meydana gelen depremler çok önemli düzeydeki can ve mal kayıpları ile ekonomik, sosyal ve çevresel zararların gerçekleşmesi, geleneksel yara sarma yaklaşımı yerine olası zarar azaltma (risk azaltma) çalışmalarının ön plana çıkmasına neden olmuştur. Bu nedenle deprem riskini azaltmada ve depremle baş edebilmede hazırlıklı ve dirençli bir toplum yaratılması, bu amaca yönelik kurumsal alt yapının oluşturulması ve konuyla ilgili AR-GE faaliyetlerinin önceliklerinin belirlenmesi amacıyla ilk kez “Bingöl Deprem Stratejisi ve Eylem Planı” hazırlanmıştır. Bu planın ana amacı, ”depremlerin neden olabilecekleri fiziksel, ekonomik, sosyal, çevresel ve politik zarar ve kayıpları önlemek veya etkilerini azaltmak ve depreme dirençli, güvenli, hazırlıklı ve sürdürülebilir yeni yaşam çevreleri oluşturmaktır.”

NELER YAPILACAK?

Bingöl Deprem Stratejisi ve Eylem Planı’nın, depremleri öğrenmek, güvenli yerleşme ve yapılaşma ile depremlerin etkileriyle baş edebilme stratejisiyle hazırlandığı belirtilirken, bu konuda yapılması gereken çalışmalarla ilgili “Bingöl’de deprem bilgi altyapısının geliştirilmesi, güçlendirilmesi, sürdürülebilirliğinin sağlanması ve bu altyapıyı oluşturan bilgi ve verinin toplumun kolaylıkla ulaşımına ve yararlanmasına sunulması zarar azaltma çalışmalarının temelini oluşturmaktadır. Bingöl ve yakın çevresinde deprem tehlikesinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi çalışmaları için sürekli ve etkin işletilebilen kayıt sistemleri ve gözlem alt yapısı ile yer bilimleri konusunda çok disiplinli araştırmaların işbirliği ve koordinasyon içerisinde yürütülmesi gerekmektedir” denildi.

AR-GE ÇALIŞMALARI DESTEKLENECEK

Bingöl ve yakın çevresinde deprem bilgi altyapısı konusundaki AR-GE çalışmalarının destekleneceği belirtilen planda, “Birinci derece deprem kuşağı üzerinde yer alan ilimizde depremin doğrudan ve dolaylı zararlarının arzulanan ölçekte azaltılamadığı Bingöl ve yakın çevresinde yaşanan depremlerden sonra görülmüştür. Deprem zararlarının azaltılması çalışmalarındaki başarının, ilgili bilim ve endüstri dallarının bir arada üretme çabasındaki beceri ile araştırma ve uygulamaların sürdürebilirliğini sağlamaktaki başarıya bağlı olduğu açıktır. Bu nedenle, depremle ilgili araştırma ve geliştirme çalışmalarının önceliklerinin belirlenerek desteklenecektir” denildi.

“BİNGÖL’ÜN YAPISAL ÖZELLİKLERİ ARAŞTIRILMALI”

Bingöl’ün yapısal özellikleri ile ilgili yapılması gerekenler hakkında şu bilgilere yer verildi: “Bingöl ve yakın çevresi yer kabuğunun yapısı ve jeodinamik evriminin anlaşılması yönünde yapılacak çalışmaların takibi ve konu ile ilgili araştırma yapan kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyon ve işbirliği sağlanacaktır.

Büyük bir bölümü yer kabuğunun üst bölümlerinde (üst kabuk) meydana gelen depremlerin oluşum özellikleri temelde levha hareketlerine bağlı büyük ölçekli deformasyonlarla ilişkili olup, yer kabuğunun yapısal özellikleri ve jeodinamik davranışı da bu süreçte önemli rol oynamaktadır. Ağırlıkla MTA Genel Müdürlüğü tarafından yapılmakta olan çalışmalarla ilgili ilimizde bu konuda gerçekleştirilmiş çalışmaların sayısı oldukça az olup konuyla ilgili araştırmaların hızlandırılmasında yarar görülmektedir.”

DEPREM BİLGİ BANKASI

Eylem planı kapsamında Bingöl’de Deprem Bilgi Bankası’nın kurularak, işlevinin sürekli kılınacağı belirtildi. Planda, “Bingöl’de AR-GE çalışması yürüten kurum ve kuruluşlardan sağlanacak deprem konusundaki bilgi, veri ve raporların AFAD tarafından belirlenecek standartlara uygun hale getirilmesi için gerekli koordinasyon ve işbirliği sağlanacaktır. İlimizde AR-GE çalışması yürüten kuruluşlarda depremlerle ilgili çok sayıda bilgi, veri ve rapor bulunmakla birlikte, bunlara ulaşımın tek elden yapılması kullanıcılara büyük kolaylık ve zaman kazandıracaktır. Bu nedenle bu kaynakların sanal ortamda depolanması, kurulacak olan Deprem Bilgi Bankası için de önemli bir veri tabanı oluşturacaktır. Bingöl Deprem Bilgi Bankasının Bingöl ve yakın çevresi ile ilgili deprem verilerinin çok paydaşlı kullanıcılara tek merkezden dağıtımı konusunda işbirliği ve koordinasyon sağlanacaktır.

İlimiz bugüne değin birçok yıkıcı depremler yaşamış ve bu depremlerin faturasını gerek yüksek can kaybı, gerekse yüksek ekonomik ve sosyal kayıplar olarak ağır biçimde ödemiştir.

Her yıkıcı deprem, gelecekteki depremlerin zararlarını en aza indirgemede kullanılabilecek çeşitli verileri de birlikte üretmiş, diğer bir ifadeyle doğal bir laboratuar oluşturmuş, ancak bu veriler doğru, düzenli ve sistematik biçimde derlenip belgelenememiş ve herkesin kullanımına açık bir merkezde arşivlenememiştir. Bu nedenlerle, Bingöl ve yakın çevresinde meydana gelen deprem verilerinin de derlendiği bir “Bingöl Deprem Bilgi Bankası’nın oluşturulması ve geliştirilmesine büyük ihtiyaç vardır” denildi.

ACİL MÜDAHALE SİSTEMİ GELİŞTİRİLECEK

Bingöl ve yakın çevresinde deprem ön hasar tahmini ve güvenlik amaçlı erken uyarı ve acil müdahale sisteminin geliştirilmesine yönelik çalışmaların takibi ile işbirliği ve koordinasyonu yapılacağı belirtilen planda, “Bingöl ve yakın çevresinde depremlerin meydana getirdiği hasarların tahmini için analiz ve değerlendirme yapabilen bir sistem geliştirilecektir. Yerel ölçekte bir deprem hasarı erken haber alma ve uyarı sisteminin tasarımlanması, modellemelerin gerçekleştirilmesi, sistemin kurulumu, uyarı ve hasar tahminlerinin yapılması ve toplumun konuyla ilgili olarak bilinçlendirilmesi, sadece deprem bilgi altyapısı açısından değil, ayrıca ilimizde deprem zararlarının azaltılması açısından da önem taşımaktadır” ifadelerine yer verildi.

TEHLİKE ANALİZLERİ YAPILACAK

Planda, tehlike analizlerinin yapılması konusunda şu ifadelere yer verildi: “Bölge ve yerel ölçeklerde deprem tehlikesinin doğru olarak tanımlanması, diri fayların neden olacağı depremlerin ne büyüklükte, ne zaman, ne sıklıkta ve nerede gerçekleşme olasılıkları olduğunun, deprem yer hareketinin nasıl azaldığının ve yerel zemin yapısının yer hareketini nasıl etkilediğinin bilinmesine bağlıdır. Deprem tehlikesinin neden olacağı riski belirlemenin ilk adımı ülke, bölge ve yerel ölçeklerde tehlikenin güvenilir olarak belirlenmesi ile başlamaktadır. Bu aşamadan sonra tehlikeye maruz değerler ile bu değerlerin farklı büyüklüklerdeki depremler karşısındaki zarar görebilirlikleri belirlenerek deprem riskleri oluşturulur ve riski tamamen ortadan kaldıracak veya uzun süreli azaltacak yaklaşım modelleri geliştirilip uygulanabilir. Bu nedenle Bingöl’de deprem tehlike analizi ve haritalarının hazırlanması, etkili deprem afeti mücadelesinin temel adımı olmaktadır.”

DEPREM RİSKİNİ AZALTMAYA YÖNELİK ÇALIŞMALAR YAPILACAK

Bingöl’ün tamamına yakın kısmının deprem tehdidi altında olması nedeniyle, deprem tehlikesi düzeyinin doğru olarak belirlenmesi için diri fay çalışmalarına ağırlık verilmesi

Gerektiği belirtilen planda, “Deprem riskinin azaltılmasıyla ilgili süreçlere yönelik risk azaltma strateji veya sakınım planları hazırlanacaktır. 2000 yılı sonrasında il özel idaresi ve belediye yasalarında yapılan değişikliklerle bu kuruluşlara, başta depremler olmak üzere, doğal afetlerden korunmak veya etkilerini azaltmak amacıyla gerekli afet ve acil durum planlarını yapmak görevi verilmiştir. Burada temel amaç, afetlerden korunmak olmasına karşın il veya belediye düzeyinde yapılmış korunma amaçlı plan bulunmamaktadır ve yasanın bu maddesi yalnızca il acil durum planlarının yapılması şeklinde uygulanmaktadır. Bu eylemle; asıl amaç olan risk azaltma strateji veya sakınım planlaması süreç, yöntem ve yaklaşımlarının hazırlanıp uygulanmaya başlanması sağlanacaktır.

Bingöl ilinde depremlere duyarlı kentsel ve kırsal alanlarda deprem riski en az olan yerleşim merkezleri kurularak risk azaltma planlarının uygulamaya geçirilmesi için işbirliği ve koordinasyon sağlanacaktır.

Deprem tehlikesi yüksek yerleşim yerlerimizde özellikle kırsal alanlarda önceden her yönüyle depreme duyarlı yeni yerleşim alanları oluşturularak deprem konusunda zarar azaltma çalışmaları için pilot uygulamalar gerçekleştirilecektir. Bu amaçla Bingöl’ün özellikle yapı stoku açısından depreme en dayanıksız olan bölgelerinde çalışmaya başlanacaktır” denildi.

YAPILAŞMADA DEPREM RİSKLERİNE DİKKAT EDİLECEK

Daha güvenli ve yaşanabilir yerleşim yerleri ve yapıların oluşturulmasının, deprem risk yönetiminin temel amaçlarından olduğu kaydedilen planda, şu ifadelere yer verildi: “Bunu sağlamanın en etkin yolu; yerleşim planlarında ana riskleri göz önüne alarak gerekli düzenlemeleri yapmak, yeni yapılacak yapılar için “Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkındaki Yönetmelik” ve ilgili diğer yönetmelikleri ödünsüz şekilde uygulamak, mevcut yerleşim ve yapıların ise risklerini belirleyip depreme daha dayanıklı hale getirmek için gerekli çalışmaları yapmaktan geçer. Bingöl’de planlama, çevre ve şehircilik çalışmalarında deprem tehlike ve risklerini esas alan yöntemlere önem ve öncelik verilecektir. Fırat Kalkınma ajansı, Bingöl ile ilgili sektörel ve bölgesel planları hazırlarken sorumluluk alanları içerisindeki deprem tehlike ve risklerini dikkate alacak ve bu riskleri arttırmayacak veya azaltacak yönde faaliyet yürüten ilgili birimlerle işbirliği ve koordinasyon sağlayacaktır. İlimiz gelişme planlarının hazırlanması aşamasında, deprem tehlike ve risklerinin belirlenerek bu riskleri önleyecek veya azaltacak önlemlerin planlama aşamasında ödünsüz olarak dikkate alınması sağlanacaktır.

BİNALARIN RİSK ENVANTERİ ÇIKARILACAK

Bingöl’de okullar, hastaneler, adliye, cezaevleri gibi insanların çok kalabalık olarak bulundukları binalar başta olmak üzere Bingöl’deki bina envanterinin çıkarılacağı ve mevcut binaların hasar görebilirlikleri ve risklerinin esas alınarak gruplandırılacağı belirtilen planda, “Bingöl’de başta okul ve hastaneler olmak üzere, mevcut binaların sayısı ve tipolojisi belirlenecek, ayrıca bina kimlik sisteminin geliştirilmesine çalışılacaktır.

Bingöl’de bina envanterinin ve binaların hasar görebilirliklerinin değerlendirilebilmesi için

öncelikle mevcut bina sayısının ve tipolojisinin belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca, tüm

binalara kendilerine özgü bir kimlik numarası verilmesi ve binaya ilişkin temel bilgilerin

(yapı tarzı, kat sayısı, yapım yılı, bağımsız birim adedi, brüt yüzölçümü, konum bilgileri vb.) bu numara ile saklanması, analitik kapasitenin gelişmesine ve sigorta uygulamalarının yaygınlaşmasına yardımcı olacaktır. Bingöl’de yeni depremler sırasında mevcut yapıların görebileceği hasarın önceden tahmini ve alınabilecek önlemler açısından hasar görebilirlik çalışmalarına ağırlık verilmeli, ilimiz için ilgili yöntemlerin geliştirilmesi gereklidir” denildi.

HALKIN BİLİNÇLENME FAALİYETLERİ GELİŞTİRİLECEK

Planda, şu ifadelere yer verildi: “Bingöl’de afetler konusunda bilinçlenmek, afet zararlarını azaltmak, afetlere karşı hazırlıklı olmak ve müdahaleyi kapsayan konularda toplum eğitiminde öncelikli hedef; en üst seviye afet yönetimi ile ilgilenen yöneticilerin ve karar vericilerin görüş birliğine varması, toplumda farkındalığın artırılması ve eğitimin geliştirilmesini sağlamak olmalıdır.”

DEPREM MÜZESİ ÖNERİSİ

Bingöl’de deprem müzelerinin kurulmasına yönelik çalışmaların destekleneceği belirtilen planda, “Bingöl’de deprem müzeleriyle toplumun depremlere karşı farkındalığı sağlanacaktır. Kurulacak deprem müzeleri aracılığıyla depremlerde yaşananların toplum tarafından tekrar hatırlanmasının sağlanması ve afet konusunun görsel yöntemlerle bu müzelerde ziyaretçilere tanıtılması, toplumun depremlere karşı farkındalığının arttırılmasında etkin bir araç olabilecektir” denildi.

AFET GÖNÜLLÜLÜK SİSTEMİ KURULACAK

Bingöl’de Afet Gönüllülük Sistemi’nin kurulacağı kaydedilen planda, “Bingöl’de afet gönüllülüğü kavramı ve iş tanımları konusunda yapılacak çalışmalar takip edilerek gerekli işbirliği ve koordinasyon sağlanacaktır. Bireylerin afetlere hazırlıklı olması ve afet zararlarını azaltmak üzere hazırlık yapmaları gerekli ancak yeterli değildir. Dirençli toplum ve kurumlar için her düzeyde halkın katılımının gerçekleştirilebilmesi ve örgütlenebilmesi için paydaşlar, kaynak kişiler/kurumlar ve gönüllüler bulunup katılımlarının sürekliliği sağlanmalıdır. Afet Gönüllülük sisteminin il genelinde kurulması gereklidir.

Bingöl’de kamu kurum ve kuruluşlarında afet gönüllülüğünü teşvik için gerekli yönetmelik ve genelgelerin takibi ile koordinasyon ve işbirliği sağlanacaktır. Bingöl’de kamuda çalışan önemli sayıda insan gücünden yararlanabilmek amacıyla, zarar azaltma odaklı hazırlık kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik ilgili kurumların da görüş ve değerlendirmeleri alınarak sürdürülebilir “Afet Gönüllülük Sistemi’nin” oluşturulması amacıyla yapılacak düzenlemelerin takibi ile koordinasyon ve işbirliğinin yapılmasında yarar vardır” ifadelerine yer verildi.

 

Kaynak: Editör:
Etiketler: “Bingöl, savunmasız, bir, biçimde, büyüdü”,
Yorumlar
Haber Yazılımı