Haber Detayı
09 Kasım 2019 - Cumartesi 00:06
 
Zazaca’ya tahammül edemediler
HDP Bingöl Milletvekili Erdal Aydemir’in mecliste Zazaca konuşması, AK Parti, MHP ve İyi Parti’den bazı milletvekilleri ve TBMM Başkan Vekilinin müdahalesiyle kesilirken, bazı milletvekilleri meclisi terk etti, Zazaca Meclis kayıtlarına (x) olarak geçti.
GÜNDEM Haberi
Zazaca’ya tahammül edemediler

Zazaki, kısa bir süre önce Müge Anlı’nın programına Şanlıurfa’dan bağlanan bir kadının kendi anadilini konuşmaya çalışması ve yayından alınmasıyla gündeme gelmişti. Kadının Zazaca konuşmasına izin verilmemesi, vatandaşlar tarafından tepkiyle karşılanmış, milletvekilleri, belediye başkanı ‘Zazacanın bilinmeyen bir dil olmadığını’ belirterek, Müge Anlı’nın Zazalardan özür dilemesi çağrıları yapmıştı.

Türkiye Büyük Millet Meclisinde de önceki gün benzer durum yaşandı. HDP Bingöl Milletvekili Erdal Aydemir, meclis genel kurulunda Zazaca konuşmaya başlayınca, MHP ve İyi Parti milletvekilleri sıralara vurarak Zazaca konuşulmasına izin vermedi. Meclis Başkan vekili de Zazaca konuşulmasına müdahale etti. Aydemir’in Zazaca yaptığı konuşma meclis kayıtlarına (x) diye geçti.

AYDEMİR ZAZACA KONUŞMASINDA NE DEDİ?

HDP Bingöl Milletvekili Erdal Aydemir, Zazaca konuşmasında,

“Sayın Milletvekilleri merhaba. Nasılsınız? Ben istiyorum ki, hepiniz iyi olasınız. Ben diyorum ki, ülkemizde Türk, Kürt hep beraber iyi olalım. Aramızda kavga olmasın, hepimiz bir arada selamet içinde, kardeşlik içinde bulunalım” dedi.

Aydemir’in bu konuşmasına MHP, İyi Parti ve AK Parti’den bazı milletvekilleri tepki gösterdi. MHP ve İyi Parti milletvekilleri sıralara vurarak gürültü çıkarırken, Meclis Başkan Vekili Levent Gök de, Aydemir’in Zazaca konuşmasına müdahale etti.

MECLİSTE YAŞANANLAR

İşte mecliste Zazaca üzerine yaşananlar:

-HDP Bingöl Milletvekili Erdal Aydemir: “…”(x)

-(MHP ve İYİ PARTİ sıralarından gürültüler, sıra kapaklarına vurmalar)

-BAŞKAN – Sayın Aydemir… Sayın Aydemir, bir saniye…

-MHP İzmir Milletvekili TAMER OSMANAĞAOĞLU (İzmir) – Başkanım, burası Türkiye Büyük Millet Meclisi.

-MHP Bursa Milletvekili MUSTAFA HİDAYET VAHAPOĞLU (Bursa) – Devletin resmî dili Türkçe.

-BAŞKAN – Sayın Aydemir… Sayın Aydemir, bir saniye…

-MHP Sakarya milletvekili MUHAMMED LEVEND BÜLBÜL (Sakarya) – Sayın Başkanım, müdahale edin.

-ERDAL AYDEMİR (Devamla) – “…” (XX)

-BAŞKAN – Sayın Aydemir… Sayın Aydemir…

-MHP İzmir Milletvekili TAMER OSMANAĞAOĞLU (İzmir) – Ne anlatıyor bu?

-BAŞKAN – Değerli arkadaşlarım, bir saniye…

-Sayın Aydemir, lütfen, herkesin anladığı ortak dilimizle konuşalım.

-Buyurun…

-İyi Parti Kocaeli Milletvekili LÜTFÜ TÜRKKAN (Kocaeli) – Sayın Başkan, ben de çıkıp Arnavutça mı konuşayım? Ne yapacağız? Böyle bir şey olur mu ya! Allah Allah! Provokasyonun Allah’ı!

-MHP Sakarya milletvekili MUHAMMED LEVEND BÜLBÜL (Sakarya) – Müdahale edin!

-ERDAL AYDEMİR (Devamla) – “…”(X)

-BAŞKAN – Sayın Aydemir… Sayın Aydemir, lütfen… Sayın Aydemir, lütfen…

-LÜTFÜ TÜRKKAN (Kocaeli) – Terk ediyoruz Meclisi Başkan, böyle bir şeye müdahale edemezsiniz. Ne bu ya!

-(İYİ PARTİ milletvekillerinin Genel Kurul salonunu terk etmesi)

-MUHAMMED LEVEND BÜLBÜL (Sakarya) – Burası Türk milletinin Meclisi.

-LÜTFÜ TÜRKKAN (Kocaeli) – Hadi arkadaşlar! Böyle bir şey var mı ya!

-BAŞKAN – Sayın Aydemir, lütfen…

-ERDAL AYDEMİR (Devamla) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; şu anda bütün parti gruplarında Zaza, Dımılki, Kırdki konuşan milletvekillerimiz var. AKP Grubunda da var, CHP Grubunda da var, MHP’nin tarihine geçmiş, seçilmiş belediye reisleri de var.

-MHP Ankara Milletvekili MEVLÜT KARAKAYA (Ankara) – Burada da var, tarihte değil, şimdi de var şimdi, var yani.

-ERDAL AYDEMİR (Devamla) – Bunlar, Dımılki, Kırdki, Zazaca konuşurlardı. O yüzden buradaki Zazaca, Dımılki, Kırdki merhabalamam bu kadar tepkinize sebep olmamalı.

-MUHAMMED LEVEND BÜLBÜL (Sakarya) – Merhabana değil, konuşmanın devamına, konuşmanın devamına.

-ERDAL AYDEMİR (Devamla) – Sayın Meclis, ATV televizyonunda Müge Anlı diye bir sunucunun yapmış olduğu programa canlı yayında Zazaca konuşan bir aile katıldı. Maalesef ki merkez ve yandaş medyanın bu temsilcisi âdeta Türkiye'de konuşulan bütün ana dilleri inkâr ve tekçi bir zihniyetle naklen yayını, canlı yayını kesti. “Burası Birleşmiş Milletlerin halklar Meclisi değil.” diye tepkisini ortaya koydu. Bu ülkede Zazaca’yı konuşan yaklaşık 4 ile 6 milyon kişi var. Dolayısıyla bu yapılan muameleye karşı bu ülkede yaşayan bütün Zazalar infial hâlinde ve yoğun bir tepki bir içerisindeler. Bundan dolayı, 2020’nin Plan ve Bütçe görüşmeleri yapılırken özellikle bu ülkede konuşulan ana dillerini eğitim hakkı olarak benimseyen, talep eden ve isteyen bütün kesimlerin bu taleplerini bırakalım karşılama yerine, bırakalım onlara kaynak ayırma yerine, hiçbir şekilde bu tekçi ve inkârcı bütçede yer almamıştır. İşte, buradan bir kez daha ana dilimde yapmış olduğum bu konuşma -tıpkı Müge Anlı’nın canlı yayında yaptığı gibi- eğer Meclis tutanaklarına da “bilinmeyen bir dil” veya “bilinmeyen x dili” olarak geçerse, hem Müge Anlı’yı hem de eğer bu uygulama yapılırsa buradan, bu kürsüden Meclis tutanaklarını veya Meclis tutanaklarından sorumlu olan bütün herkesi kınamayı Zazaca konuşan, Dımılki konuşan, Kırdki konuşan bütün herkes adına kendimde bir hak olarak görüyorum.

Arkadaşlar, Zazalar başta Bingöl merkez, Genç ilçesi, Solhan ilçesi, Elâzığ Palu, Dersim, Erzincan, Urfa Siverek, Diyarbakır’ın kuzey ilçelerinin hemen hemen tümü, Kulp, Lice, Hani, Piran, Ergani, Eğin, Çermik, yine Sivas’ın aşağısından tutalım Erzincan sınırlarına kadar yoğun bir şekilde yaşamakta ve burada Zaza dili konuşulmaktadır.

-MEVLÜT KARAKAYA (Ankara) – Bölücülük yapma.

-OYA ERONAT (Diyarbakır) – Zazalar sizi sevmiyor, Zazalar sizi sevmiyor.

-BAŞKAN – Arkadaşlar… Arkadaşlar, lütfen…

-(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

-BAŞKAN – Arkadaşlar lütfen…

-Sayın Hatip, buyurun.

-OYA ERONAT (Diyarbakır) – Zazalar sizi sevmiyor! Zazalar sizi sevmiyor!

-BAŞKAN – Sayın Eronat, lütfen.

-Tamamlayın Sayın Aydemir.

-ERDAL AYDEMİR (Devamla) – Elbette Sayın Başkanım.

-Tabii ki Zazaca’yı konuşurken, Zaza dilini konuşurken rahmetliyi anmadan geçmek olmaz; tüm Zazaların gönlünde taht kurmuş, Zaza ozanımız, rençper Aziz’e Allah’tan rahmet diliyorum, nur içinde yatsın ve onun bir özdeyişiyle “…”(x) (HDP sıralarından alkışlar)

-MEVLÜT KARAKAYA (Ankara) – Türkçesi’ni de söyle!

-BAŞKAN – Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Önerge kabul edilmemiştir.

-OYA ERONAT (Diyarbakır) – Zazalar sizi sevmiyor! Sizi sevmiyor Zazalar!

 

Kaynak: Editör:
Etiketler: Zazaca’ya, tahammül, edemediler,
Yorumlar
Haber Yazılımı